خبرهایی در خدمت منافع دشمن

اما ریشه یابی اینکه چگونه برخی اخبار رسالت وحدت شکنی را ایفا می کنند، شاید کم اهمیت تر از درک اصل موضوع نباشد، چه آنکه در این صورت است که امید به درمان آن می توان داشت. به عنوان نمونه چندی پیش یکی از دوستان رسانه ای که نقش کلیدی در یکی از پرتیراژترین روزنامه ها و پر خواننده ترین پایگاه های اینترنتی خبری دارد، به اتقان از انتساب روزنامه و پایگاه خبری پرمخاطب دیگری به یکی از سران سه قوه سخن می گفت و با تحلیلی عجیب از تیترهای صفحه نخست آن روزنامه و اقدامات این مسئول ارشد نظام، نتیجه گیری هایی می کرد که مطلع آن مخالفت با هر گونه وحدت میان دو بخش عمده از اصولگرایان بود. رکن اصلی تحلیل های وی پشتیبانی مالی آن روزنامه توسط شخص یکی از روسای سه قوه بود که این خبر کاملا کذب، تحلیل های غلط بعدی را به دنبال داشت. جالب آنکه در فاصله کوتاهی یکی از نزدیکان فکری این رییس قوه نیز، با تحلیلی مشابه و برخاسته از خبر غلط دیگری، هر گونه گام برداشتن در مسیر وحدت را با آن گروه بی ثمر می دانست. نگارنده در روزهای اخیر، شاهد اتفاقات متعدد مشابهی بوده است که ضرورت هوشیاری در برابر این روند را آشکار می سازد.

به نظر می رسد " خبرهای طراحی شده" بار عمده ای در این میانه دارد. خبرهایی که توسط گروه هایی که نان خود را در تنور آتش اختلافات می پزند، طراحی شده است و با یافتن حساسیت های بخش های مختلف اصولگرایان، هر یک را برای قرار گرفتن در مقابل بخش دیگر اصولگرایان تحریک می کند. اما اگر اندکی واقع بینانه تر نگاه نماییم ، همه این گونه اخبار طراحی ستادهای جنگ رانی نیست. به عنوان نمونه مواجهه با اخبار با " پیش داوریهای قبلی" گاه حتی سبب وارونه فهمی واقعیت ها می شود. در نمونه اولی که بیان کردم، آن تحلیل گر یکی از تیترهایی را که مبنای فهم مانع از وحدت خود قرار داده بود، تیتری بود که جز پیام وحدت آفرین میان همین دو ضلع از اصولگرایی بار مفهومی دیگری نداشت. اما وی که با پیش داوری اینکه این تیترها با مصارف انتخاباتی توسط تیم تبلیغاتی آن چهره برجسته نظام طراحی شده است به صفحه روزنامه می نگریست، فهم کاملا متفاوتی از پیام ارسال شده از سوی این رسانه را دریافت می کرد. اساسا پیش انگاره های ذهنی یکی از موانع جدی در انتقال پیام محسوب می گردند.

عامل دیگر علاقه به اخبار داغ است که سبب می شود ناقل اخبار برای کسب توجه بیشتر مخاطب، اخبار خود را به گونه ای کاریکاتور مانند، تغییر شکل دهد و در بیان بخشهایی از آن افراط نماید. عموما این رخداد به صورت ناخودآگاه در زندگی روزمره ما نیز تکرار می گردد. غلو در میان آرایه های ادبی ما در متون کهن بسیار کار رفته است و در ادبیات شفاهی نیز مورد استفاده بسیار نیز قرار می گیرد، چنانکه گاه در برابر چند دقیقه تاخیر فردی آن را با مقیاس ساعت به وی گوشزد می نماییم. این بزرگ نمایی ها که به دنبال ارضای حس هیجان طلبی مخاطب است، عموما بار جدی در ایجاد کدورت ها و شکل دهی پیش داوری ها و ... بر عهده دارد.

شاید یکی دیگر از مواردی که ما را به سمت "خبرهای تفرقه افکن" سوق می دهد، تعمیم جزء به کل است. مثال زیبا و فراگیر شده مولوی درباره کسانی که در تاریکی فیل را دیدند و هر یک بخشی از واقعیت را دریافتند و آن را کل تصور کردند، مثالی است که نگارنده را برای انتقال منظور، از توضیح بیشتر مستغنی می کند. چنین است که اگر از یک خبر خواستیم کل واقعیت را استنتاج نماییم، ممکن است به جای درک حقیقت، فیل را ستون، بادبزن یا تخت تصور نماییم. تاریکی در داستان مولوی حاکی از ابهام و روشن نبودن کلیت مسئله است، امری که در ایام غبارآلود فتنه بیشتر مبتلا به است. در این میانه حتی اگر ما را توان روشن کردن شمعی برای دیدن کل واقعیت و عدم رسیدن از یک جزء به کل نیست، قطعا این توان هست که فهم خود را مطلق تلقی نکنیم و آن را بخشی از واقعیت که فهمیده ایم بدانیم.

این دست اخبار شاید ریشه های بسیار دیگری نیز داشته باشد، اما قطعا داروی شفا بخش آن برای پرهیز از بیماری واگرایی، عدم اتکا به خبر فاسق، خبر با منابع ضعیف و خبر افراد هیجان طلب و تحقیق بیشتر پیرامون آن است.

*

/ 15 نظر / 21 بازدید
نمایش نظرات قبلی
علي سعیدی

لاريجاني نمونه سياستمداري است که حتي تحمل يک تجمع مخالف را هم ندارد . حال آنکه اين تجمع جز حمله لفظي چيزي نداشت و در آن خبري از تخريب و سوزاندن سطل زباله و... نبود. خدا نکند چنين افرادي بر ملتها مسلط شوند. اين مرد فرداي ديدار مجلس با رهبري ، همه فرامين ولايي در مورد نحوه رابطه مجلس با دولت را يادش رفت که در نطقش ذکر کند و به چند جمله تعريف کلي رهبري از مجلس بسنده نمود تا ميزان پايبندي اش به ولايت را به همه ثابت کند. در ماجراي کوي دانشگاه و سبحان هم جاي شاکي و متهم را عوض کرد تا ذخيره آخرتش - در رياست جمهوري بعدي!- باشد. اين مرد يک سياستمدار حقيقتا سکولار است که البته در وقت مقتضي ياد استفاده از دين هم مي افتد. فکر نمي کنم اين حقايق هم جو سازي رسانه اي باشد چون اتفاقا همه رسانه هاي اصلاح طلب و اکثر رسانه هاي اصولگرا به بلند گوي همين مرد تبديل شده اند. ضمنا حتي مشايي لااقل اين خوبي را دارد که از گفتن عقايد واقعي اش نمي هراسد و به مخالفانش هتاکي و فحاشي نمي کند. اگر بين او و لاريجاني و قاليباف مخير شويم باز هم مشايي به انسانيت نزديکتر است. اگر چه ان شاء الله دست خدا کاري خواهد کرد.

بهاره مقدم

سلام خداقوت ضربه دشمن هرگزکاری نیست اونچه که کمرشکنه نامردمی ازآشنادیدنه متاسفانه خیلی ازهمین اصولگرایان بی بصیرت بدجورآب ریختن به آسیاب دشمن پاینده باشید علی علی

مصطفی نمازیان

بنام خدا. با مطلبی تحت عنوان" نامه واقعی فرزند سید حسن مصطفوی" به روزم. بخوانید و نظر دهید. یا علی

حسين

البته مشكلات كه زياده اما نوشته يه طلبه فكر كنم خبرنگار هم باشه خوبه كه بخونيد http://majal2000.blogfa.com/

همه چي آرومه ، غصه ها خوابيدن

سلام دوست من داشتم وبگردي ميکردم اومدم تو وبت يه جوراي فکر مي کنم متفاوت تر از بقيه بودي ، اگه دوست داشتي پيششش ما بيا ، البته اگه دوست داشتي ، اگه لينکمم کردي که ديگه واقعاً منت به سر ما گذاشتي ، راستي به نظرم از قالباي نايت اسکين استفاده کني بهتره هم سبک تره هم زيبا تر البته اين نظر منه . يه بنده خدايي ميگه خدايا تقديرم را زيبا بنويس. کمک کن آنچه تو زود خواهي؛. من دير نخواهم. و آنچه تو دير خواهي؛. من زود نخواهم. [گل]

یامین پور

با مطلبی تحت عنوان(فرهنگ انقلاب) به روزم . خوش حال می شم سر بزنید

فاطمه سادات دهقانی

بسم رب المهدی با مطلبی تازه به روز هستم : بگویم از دست راست آقا که یارای قوس قنوتش نیست ... نه ... بگذار بر این یکی بگریم ... راستی در قنوت هایش چه می گوید این سید ...؟ اللهم عجل لولیک الفرج

حقیقت

سلام با موضوع مظلومیت امام خمینی در قم ونجف بروزم ممنون میشم سر بزنید

سید حامد

هشداری به حاج آقا منصور ارضی! و قضیه محسن رضایی در کنایه http://kenayeh64.blogfa.com/post-125.aspx

خواننده

سلام عزیزم این عکست خیلی قسنگه[ماچ]