دولت نهم و ساماندهي تعطيلات   

سلام. مدتی است که   اشتغالات بیهوده بی رویه بر سرم آوار گشته و مرا از خلوتی با خویشتن گرفته تا رسیدگی به این کنج دنج بازداشته است. از اینکه کمتر به وبلاگ دوستان عزیزم سر زده ام شرمنده ام. مقاله زیر را برای یکی از سایتهای حامی دولت نوشتم که با کمال تعجب برنتافتند، البته نگذاشتم زحماتم حرام شود و در هفته نامه شما منتشرش کردم. خوشحال می شوم با بیان نظراتتان مرا در تصحیح دیدگاه هایم کمک نمایید.

***

هنوز دو هفته از آغاز سال 1381 نگذشته بود که خبر دادند:" نمازجمعه اين هفته به امامت مقام معظم رهبري برگزار مي گردد." جمعه مطابق شانزدهم فروردين بود و طبيعتا تعطيلات عيد آن سال تا چند روز بعد از 13 فروردين هم ادامه يافته بود؛ با اينکه زودتر از هفته هاي ديگر به نمازجمعه رسيدم اما به زحمت در خيابان طالقاني جايي يافتم، اواسط خطبه ها بود و آقا چنين مي فرمودند:" اين تعطيلات طولانى و بى‌دليل، هيچ منطق عقلايى ندارد. وضع خوبى نيست كه اول سال، روزهاى متوالى - گاهى دو هفته و گاهى بيشتر - همه‌ى چرخهاى فعاليت در كشور از حركت بيفتد. خلاف مقررات هم هست، طبق مقررات تعطيليها محدود است. ما در ايام سال، تعطيلى زياد داريم كه اين به زيان كشور است. در بعضى از كشورهاى دنيا، طبق فهرستى كه مشاهده مى‌كردم، همه‌ى تعطيلات رسمى در طول سال از پنج، شش روز تجاوز نمى‌كند. لكن ما تعطيليهايمان بسيار زياد است. علاوه بر آن هم عده‌اى با بى‌توجهى و بى‌اعتنايى خود به كار، علم، تحصيل و به اشتغالات روزمره‌ى زندگى و كارهاى ادارى و سازندگى، بر اين تعطيلات اضافه هم مى‌كنند؛ آن‌هم در آغاز سال. بالاخره در اول سال، اول يك دوره‌ى جديد مالى و كارى است. توصيه‌ى مؤكد بنده اين است كه هم مسؤولين و هم آحاد مردم عزيزمان تصميم بگيرند اين تعطيلات را كم كنند. اين همه تعطيلات پى‌درپى، زيانهايى به بار مى‌آورد كه هر چند در اول كار محسوس نيست، لكن نتايج آن براى همه زيانبار است."

همان موقع بود که مجلس و دولت تا مدتي سخن از کم کردن تعطيلات را به ميان کشيدند اما تنها چند مورد از تعطيلات جابجا شد و اگر تعطيلاتي را حذف کردند جايگزين آن را نيز سريع مشخص مي نمودند. 5 سال گذشت و تنها هر از گاهي سخني از کم نمودن تعطيلات در رسانه ها به ميان آمد و نه تنها عملي رخ نداد که گهگاه به مناسبت آلودگي هوا ، عيد سعيد فطر و ... بر تعطيلات نيز افزوده شد.

در روزهاي اخير بار ديگر سخن از کم کردن تعطيلات بر صفحه اول روزنامه هاي پرخواننده نشست و بهانه اي براي طرح آن در مجالس مختلف فراهم کرد. با نگاهي واقعگرايانه به موضوع بايد گفت اگرچه جامعه به ضررهاي اين تعطيلات واقف است اما از کم کردن آن نيز خشنود نخواهد شد و شايد ترس از همين امر سبب گرديده است نگاه کارشناسي رهبر فرزانه انقلاب از دايره عمل دور افتد. اما دولت نهم بارها اثبات کرده است شهامت ورود به عرصه هاي پر خطر را دارد؛ طرح ساماندهي سايتهاي خبري، واگذاري سهام عدالت، ورود به محدوده عملکرد دانشگاه آزاد، سهميه بندي بنزين، طرح افزايش امنيت اجتماعي و ... فارغ از چگونگي اجراي آن موضوعاتي بودند که پرچالش مي نمود اما دولت از دخالت در آن نهراسيد. اين امر اميد به اجراي دستور رهبر معظم انقلاب را پررنگتر مي سازد.

***

وزير کشور در نامه اي حاوي طرح ساماندهي تعطيلات رسمي کشور، به رئيس جمهور پيشنهاد داد تعطيلي روزهاي شهادت امام رضا (عليه السلام) به جز استان خراسان رضوي، اربعين حسيني، 12 فروردين، 15 خرداد و شهادت امام جعفرصادق(عليه السلام) از فهرست تعطيلات رسمي کشور حذف و به جاي آن روز ولادت حضرت فاطمه (عليها السلام)، پنجم فروردين و يک روز پس از عيد فطر به تعطيلات رسمي کشور افزوده شود که در مجموع دو روز از تعطيلات رسمي ايران کاسته شود. نامه وزير کشور يادآور طرحي است كه دو سال پيش مركز پژوهش‌هاي مجلس براي حذف بخشي از تعطيلات ارائه و نتايج تحقيقي را اعلام كرد كه تعطيلات در قبل از انقلاب تنها 16 روز بود (11 روز مذهبي و پنج روز ملي) اما اين ايام پس از انقلاب به 25 روز افزايش يافت. مركز پژوهش‌‌ها با يادآوري تعطيلي روزهاي جمعه و نيز تعطيلي مراكز آموزشي در تابستان و ايام عيد، تعطيلات در ايران را بالغ بر 137 روز اعلام نمود. اين ميانگين در دنيا 110 روز است (در حالي که اغلب کشورهاي دنيا دو روز در آخر هفته تعطيل هستند) و يادآوري كرده بود «ايران گوي سبقت را از ساير كشورهاي جهان ربوده است»؛ در طرح مرکز پژوهش هاي مجلس، تعطيلات رسمي ايران از 25 به 16 روز کاهش مي يافت. اين طرح در همان ابتدا با مخالفتهاي گسترده اي مواجه شد که سبب خارج شدن آن از دستور گرديد.

طرح اخير نیز در همان ابتدا انتقاداتي را به ذهن متبادر مي سازد، چرا از حذف 13 فروردين که برخاسته از تفکری خرافی است نامي به ميان نيامده است؟ آيا 29 اسفند پر اهميت تر از 15 خرداد و 12 فروردين است؟ با افزودن بر تعطيلات عيد سعيد فطر که تعطيلات را در طول سال مي گستراند چه ضرورتي براي افزودن 5 فروردين بر تعطيلات سال نو وجود دارد؟ بي شک حذف هر يک از اين تعطيلات به مذاق بسياري ناگوار خواهد آمد و شايد يکي از اصلي ترين علل عدم اجرايي شدن چنين امري همين باشد. اما به راستي آيا با تعطيل کردن يک روز بر آن مناسبت ارج نهاده ايم؟

تعطيلي روز جمعه را از اين رو قرار داده اند که هم استراحتي در پايان يک هفته تلاش فراهم گردد و هم دستور قرآن کريم که معامله را در زمان اقامه نمازجمعه ممنوع نموده است به عمل نزديک گردد و فرصت بيشتري نیز براي مومنين جهت شرکت در اين همايش هفتگي امت اسلامي فراهم آيد.

تعطيلات روزهاي نخست سال براي عمل نمودن به سنتهاي نيکوي کهن ايرانيان همچون صله ارحام  است. عيد فطر و قربان نيز به جهت برپاداشتن نماز عيد و جشن و سرور و ايام سوگواري اهل بيت (عليهم السلام) نيز براي پديدار گشتن فرصتي جهت شرکت در مجالس سوگواري تعطيل گرديد. اما تعطيلي برخي مناسبتها بي سبب مي نمايد. از آن ناشايست تر تعطيلات نيمه رسمي كشور هچون تعطيل نمودن 13 روز نخست سال، تعطيل نمودن بين التعطيلات ها و ... است.

براي ساماندهي تعطيلات البته توجه به وجه ديگري نيز  الزامي است. به عنوان نمونه تمرکز تعطيلات چند روزه به آغاز سال نو موجب گرديده است فرهنگ صله رحم و ديد و بازديدها در بسياري از خانواده ها به دليل مشغله كاري فراوان به سالي يك بار در نوروز محدود گردد  و حجم گسترده مسافرتها نيز در این ایام جريان يابد. دولت نهم در سال گذشته در اقدامي پسنديده اما نابسامان، حلاوت بهره گيري 4 روزه (3 روز تعطيلي بمناسبت عيد سعيد فطر+ روز جمعه) از دو عيد بزرگ اسلامي را در كام مردم نشاند تا علاوه بر التفات مضاعف جامعه ايراني به مقتضيات يك عيد اسلامي، امكان جابجايي و ساماندهي تعطيلات را در عمل به مردم نمايانده باشد. این طرح مورد استقبال بخش خصوصي درگير در امور گردشگري نيز قرار گرفت و در اظهار نظرهایی اعلام نمودند ساماندهي تعطيلات و تقسيم آن در زمان‌ها و فصل‌هاي مختلف سبب مي‌شود مناطق توريستي در بيشتر فصل‌هاي سال مشتري داشته باشند و آنها نسبت به دوران فشرده فعلي از شرايط بهتري براي ارائه خدمات برخوردار گردند.

اگرچه طرح اخير نيز با مخالفت رييس‌جمهور محترم کنار گذاشته شد و  تدوين طرحي براي ساماندهي تعطيلات رسمي كشور را به انجام مطالعات كارشناسي بيشتر و سنجيدن تمام ابعاد و پيامدهاي اين تصميم‌گيري موكول كرد تا آسايش و آرامش مردم و مصالح عمومي جامعه دستخوش اين نوع تصميمات نشود؛ اما با چشم اندازي که پيشتر شرح آن رفت انتظار مي رود دولت نهم با شهامت بيشتر در اين عرصه ، محاسبه شده و پس از اقناع افکار عمومي وارد عمل گردد.

 

 

متن کامل
۱۳۸٦/۳/۳۱ - محمد مهدی اسلامی